KORUNGA YETİŞTİRİCİLİĞİ
[Toprak Hazırlığı] [Ekim, Gübreleme, Bakım] [Hasat Zamanı, Verim]
Giriş:
Uzun ömürlü, çok yıllık, kurağa ve özellikle soğuğa dayanıklı bir baklagil yem bitkisidir. Kıraç koşullar altında yem üretimi amacıyla yetiştirilebilecek en iyi bitkilerden birisidir. Her cins hayvana körpe iken biçilir biçilmez verilebilir. Hayvanların karnını şişirmez.
Oldukça gelişmiş bir kök sistemine sahiptir. Bitkinin kalınlaşmış bir ana kökü ve çok sayıda yan kökleri bulunur. Ana kökü toprağın 4-10 m derinliğine kadar inebilir. Bakteriler yardımıyla köklerde beliren yumrular toprağı Azot bakımından zenginleştirir. 3 yıllık korunganın toprakta bıraktığı Azot, 69 kg/da Amonyum Nitrat (%20’lik) gübresine eşdeğerdir. Köklerin derinlere işlemesi, toprağın alt tabakalarını yumuşatması ve toprağa Azot vermesi toprak ıslahında bu bitkiye daha çok değer kazandırır. Rusya’da II. Dünya Savaşı’nda bombalanan alanların ıslahında korunga kullanılmıştır.
Çiçekleri çekici pembe renkli ve salkım şeklindedir. Fazla miktarda nektar (bal özü) verdiğinden arılar için önemli bir besin kaynağıdır. Bu nedenle arıcılık yapılan yerlerde aranan bir bitki özelliğini taşır.
Korunga fakir, kuru ve kalkerli topraklarda yetişebilir. En iyi gelişmesini derin yapılı, gevşek ve kireçli topraklarda gösterir. Alt katlarında kökün gelişmesine imkan verecek çatlakların bulunduğu taşlı-kayalık alanlarda dahi tarımı yapılabilir. Korunga ekim yılında yavaş yavaş geliştiği için, yabancı otlardan temizlenmiş, keseksiz düz ve iyi bastırılmış bir tohum yatağı ister. Bunun için tarla sonbaharda pullukla derince (25-35 cm) sürülür. Ekim öncesi kazayağı ve diskharrow ile toprak çift yönlü işlenir. Tırmık veya sürgü çekilerek tohum yatağı hazırlanır.
En iyi ekim zamanı erken ilkbahardır. İlk yıl tohumlar çimlenir, fideler gelişip toprağa tutunur. Yazın ürün alınamaz. Ancak gelişmesini tamamladıktan sonra ertesi yıl biçime gelir.
Kışı soğuk olan bölgelerimizde genç fideler kışa dayanamayacağı için, sonbahar ekiminden iyi bir sonuç alınamaz. Ancak ılıman bölgelerde ekim sonbaharda yapılabilir. Korunga tohumu canlılığını en çok 3 sene koruduğundan taze tohumluk kullanılmalıdır. Ot üretimi için yapılan serpme ekimlerde dekara 12-15 kg, mibzer ile 6-8 kg tohum yeterlidir. Mibzer ile ekimde, sıra arası 60-70 cm, ekim derinliği 5-7 cm olmalıdır.
Gübreleme :
Korunga topraktan fazla miktarda kireç, fosfor ve potasyum almaktadır. Ancak topraktaki besin maddelerinden yararlanma gücü yüksek olduğundan gübreye fazla ihtiyaç duyulmamaktadır. Ekim ile birlikte dekara 12 kg DAP veya TSP ile birlikte 10 kg Amonyum Sülfat veya Amonyum Nitrat verilmelidir.
Bakım :
Korunga diğer çok yıllık yem bitkileri gibi ekildiği yıl yavaş gelişir ve yabancı otlardan etkilenir. İlk yılda yabancı ot çok ise biçilerek yabancı otun etkisi azaltılabilir. Daha sonra iyice tutunup kök salan korunga kendini kurtarır.
İlk yıl yalnızca koruyucu olarak bir kez biçilebilir. İkinci yıl ilk gelişme biçilmeli, ikinci gelişme hafifçe otlatılmalıdır. Aksi halde bir sonraki yıl iyi gelişmez. Korunga, salkımların ortasındaki çiçeklerin çoğu açtığında ot için biçilmelidir. Biçim zamanı gecikirse saplar kalınlaşıp odunlaşmakta ve yem değeri önemli ölçüde düşmektedir.
Verim :
Kıraç ve kurak koşullarda 1000 kg/da yeşil ot vermekte, yağış durumu uygun olan veya sulanabilen yerlerde yeşil ot verimi 2500 kg/da çıkabilmektedir.